In de wereld van de gezondheidszorg speelt informatiekunde een steeds grotere rol. Dit vakgebied verbindt medische data met geavanceerde technologie om diagnoses te versnellen, behandelingen te optimaliseren en publieke gezondheid te bewaken. Het gaat hierbij niet alleen om cijfers, maar om het begrijpelijk maken van complexe patronen die levens kunnen redden.

Op Gist.Science verzamelen we de nieuwste inzichten uit dit dynamische veld, direct afkomstig van medRxiv. Voor elk nieuw preprint in deze categorie verwerken wij de inhoud grondig en leveren we zowel een heldere samenvatting in gewone taal als een gedetailleerde technische analyse. Zo maken we de wetenschap toegankelijk voor iedereen, ongeacht hun achtergrond.

Hieronder vindt u de meest recente publicaties uit de categorie Health Informatics, direct uit de medRxiv database.

Development of a natural language processing application to extract and categorize mentions of violence from mental healthcare records text

Deze studie ontwikkelde en valideerde een succesvol NLP-model op basis van BERT dat vrij tekst uit psychiatrische elektronische patiëntendossiers analyseert om diverse vormen van geweld en gerelateerde contextuele factoren te extraheren en te categoriseren, hoewel het detecteren van tijdsaspecten minder goed lukte.

Li, L., Sondh, S., Sondh, H. K., Stewart, R., Roberts, A.2026-03-26📄 health informatics

A statistical framework for evaluating the repeatability and reproducibility of large language models

De auteurs hebben een door regelgeving geïnspireerd statistisch raamwerk ontwikkeld om de herhaalbaarheid en reproduceerbaarheid van grote taalmodellen in de biomedische diagnostiek te kwantificeren, waarbij blijkt dat deze variabiliteit sterk afhankelijk is van de promptstrategie en niet noodzakelijk correleert met de diagnostische nauwkeurigheid.

Shyr, C., Ren, B., Hsu, C.-Y., Yan, C., Tinker, R. J., Cassini, T. A., Hamid, R., Wright, A., Bastarache, L., Peterson, J. F., Malin, B. A., Xu, H.2026-03-25📄 health informatics

Wearable-derived cardiovascular fitness age and its lifestyle correlates in 442 adults

Deze studie met 442 Ultrahuman Ring-gebruikers toont aan dat de door draagbare apparaten afgeleide cardiovasculaire leeftijd een geldige maatstaf is die significant correleert met onafhankelijke leefstijlfactoren zoals slaap en beweging, en die veranderingen in fysiologische gezondheid over tijd weerspiegelt.

Shanmugam, A., Gupta, K., Dhawale, N., Singhal, V., Kumar, M., Srinivasan, B., Narasimhan, V.2026-03-25📄 health informatics

Human-supervised, large language model-based clinical decision support aligned to national newborn protocols in Kenya: a pragmatic, early-stage evaluation

Deze studie toont aan dat AIFYA, een door mensen gecontroleerd klinisch beslissingssteunsysteem op basis van grote taalmodellen dat is afgestemd op de nationale protocollijnen voor pasgeborenen in Kenia, succesvol kan worden geïmplementeerd in laag-inkomensomgevingen met hoge gebruikeradoptie en sterke overeenstemming met deskundige richtlijnen.

Kuria, T., Kamau, G., Makokha, F., Omondi, P., Mbugua, G., David, K., Mbugua, S., Gitaka, J.2026-03-25📄 health informatics

The Power of Open Health Data: Impact, Representation, and Knowledge Diffusion

Dit onderzoek toont aan dat open gezondheidsdata, ondanks grote verschillen in financiering en opzet, een consistente tienvoudige citatieversterking genereert, waarbij goedkope toegang wereldwijde diversiteit bevordert maar structurele ongelijkheid in senior auteurschapsrollen blijft bestaan.

Gorijavolu, R., Armengol de la Hoz, M. A., Bielick, C., Cajas, S., Charpignon, M.-L., El Mir, A., Gichoya, J. W., Kwak, H. G., Madapati, K., Mattie, H., McCullum, L., Mwavu, R., Nair, V., Nakayama, L. (…)2026-03-24📄 health informatics

Social Determinants of Health and Chronic Disease Risk Prediction in the All of Us Research Program

Deze studie, gebaseerd op data van bijna 260.000 deelnemers van het All of Us Research Program, toont aan dat het integreren van sociale determinanten van gezondheid, zoals stress en discriminatie, de voorspelling van chronische ziekten verbetert en benadrukt dat mentale en cardiometabole aandoeningen verschillende sociale risicofactoren vereisen, wat pleit voor gerichte in plaats van universele screeningsprotocollen.

Kammer-Kerwick, M., Dave, Y., Parekh, V., McDonald, L., Watkins, S. C.2026-03-23📄 health informatics

Impact of a Social Media Derived Digital Self Management Platform on Population Level Irritable Bowel Syndrome Emergency Utilization: A Controlled Interrupted Time Series Analysis Using South Korean National Health Insurance Data

Een gecontroleerde onderbroken tijdreeksanalyse van Zuid-Koreaanse nationale gezondheidsverzekeringsdata toont aan dat het 'Jang Geongang'-platform, een digitale zelfmanagementtool die is ontworpen op basis van socialemediagegevens over darmklachten, leidde tot een significant en aanhoudende afname van spoedeisende hulpbezoeken en ongeplande ziekenhuisopnames voor het prikkelbare darm syndroom.

Park, J.-H., Lim, A.2026-03-23📄 health informatics

Automated Extraction of Cancer Registry Data from Pathology Reports: Comparing LLM-Based and Ontology-Driven NLP Platforms

Deze studie toont aan dat een op LLM gebaseerd platform (Brim Analytics) bij het automatisch extraheren van kankerregistergegevens uit pathologierapporten over het algemeen hogere nauwkeurigheid bereikt dan een op ontologie gebaseerd systeem (DeepPhe), met name bij het vastleggen van de T-stadium, terwijl beide systemen snelle verwerkingstijden behalen.

McPhaul, T., Kreimeyer, K., Baris, A., Botsis, T.2026-03-23📄 health informatics